CEN og CENELEC undirbúa nýja og hraðari leið fyrir evrópska staðlagerð, alþjóðlegt samstarf um gervigreindarstaðla er í mótun og ný vinna er hafin um endurnotkun rafhlaðna. Þetta eru meðal helstu tíðinda í alþjóðlegu staðlastarfi vikuna 2.–9. nóvember.
CEN og CENELEC hafa samþykkt nýja tegund staðlaskjals, European Agile Specification (EAS), sem verður varanlegur hluti af evrópska staðlakerfinu frá 1. janúar 2027.
EAS er ætlað að flýta þróun tæknilegra lausna á sviðum þar sem tækni, markaðir eða reglur breytast hratt. Þroskað efni verður þá hægt að birta fyrr og þróa áfram í áföngum. Tilraunaverkefni hafa sýnt að unnt sé að ljúka slíku skjali á innan við ári.
EAS kemur til viðbótar við hefðbundna evrópska staðla en á ekki að koma í stað þeirra. Samkvæmt CEN og CENELEC eiga gagnsæi, þátttaka hagsmunaaðila, tæknileg gæði og samstaða áfram að vera grunnforsendur vinnunnar.
Breytingin getur skipt Staðlaráð Íslands og íslenskar fagstaðlanefndir töluverðu máli. Hraðari ferli geta skapað ný tækifæri til að koma íslenskri þekkingu að, en jafnframt kallað á skjótari viðbrögð og markvissari þátttöku sérfræðinga.
ETSI, japönsku staðlasamtökin TTC og suðurkóresku samtökin TTA hafa undirritað viljayfirlýsingu um að kanna stofnun alþjóðlegs samstarfsvettvangs um gervigreindarstaðla.
Hugmyndin er að nýtt AI Partnership Project verði byggt á samstarfslíkani 3GPP, sem hefur gegnt lykilhlutverki við þróun alþjóðlegra farsímastaðla. Áhersla yrði meðal annars lögð á öryggi, rekstrarsamhæfi, sjálfbærni og traust á gervigreind.
Verkefnið er enn á frumstigi og hvorki endanlegt stjórnskipulag né verkáætlun liggur fyrir. Þróunin er þó mikilvægt merki um að staðlagerð á sviði gervigreindar kunni að færast í auknum mæli inn á nýja alþjóðlega samstarfsvettvanga. Fylgjast þarf með tengslum verkefnisins við starf ISO/IEC, CEN-CENELEC og innleiðingu evrópsku gervigreindarreglugerðarinnar.
CEN og CENELEC hafa hafið vinnu að tveimur væntanlegum CEN-CENELEC Workshop Agreements um endurnotkun rafhlaðna og rekstrarsamhæf rafhlöðustjórnunarkerfi. Vinnan byggist á evrópska Battery2Life-verkefninu og tengist meðal annars rafbílum og raforkugeymslum.
Einnig er hafin vinna að leiðbeiningum um hvernig verkefni á sviði iðnaðar- og borgarsamhverfu geti orðið fjárfestingarhæf. Slík verkefni byggjast á því að úrgangur, orka eða hliðarstraumar eins rekstraraðila nýtist öðrum.
Þessi þróun getur haft beina þýðingu fyrir Ísland, meðal annars á sviði raforkugeymslna, rafvæðingar samgangna, úrgangsmála og betri nýtingar staðbundinna auðlinda
Nokkur mál kalla á athygli íslenskra sérfræðinga á næstu vikum:
Í tengslum við COP31 leggur ISO aukna áherslu á að alþjóðlegir staðlar verði hagnýt innleiðingartæki í loftslagsmálum. Þar ber sérstaklega að nefna samstarf ISO og GHG Protocol um samræmingu kolefnisbókhalds, ásamt vinnu við loftslagsaðlögun, vetni, sjálfbær fjármál og kolefnishlutleysi.
Fyrir Ísland verður mikilvægt að fylgjast með því hvernig þessar aðferðir þróast og tryggja að sérstaða íslenska orkukerfisins og áreiðanleg innlend gögn endurspeglist í alþjóðlegri staðlagerð.
