Hitakóf, svefntruflanir og önnur einkenni breytingaskeiðsins hverfa ekki þegar fólk mætir til vinnu. Nýr alþjóðlegur staðall hjálpar vinnustöðum að færa umræðuna frá óvissu yfir í skýrt og mannlegt verklag.
Alþjóðlegu staðlasamtökin ISO kynntu 7. september ISO 45010, fyrsta alþjóðlega staðalinn með leiðbeiningum um stuðning vegna tíða og breytingaskeiðs á vinnustöðum. Staðallinn er ætlaður fyrirtækjum og stofnunum af öllum stærðum og í öllum starfsgreinum. ISO segir hann ná meðal annars til vinnustaðamenningar, stefnu og verkferla, fræðslu stjórnenda, vinnuskipulags, aðbúnaðar, næðis og mats á árangri.
Þetta er tímabært viðfangsefni á Íslandi. Samkvæmt Hagstofu Íslands voru að meðaltali um 105.000 konur starfandi hér á landi árið 2025. Heilsuvera bendir á að breytingaskeiðið hefjist oft á aldrinum 45 til 50 ára, standi að meðaltali í fimm til sjö ár og að upplifun kvenna sé mjög mismunandi. Sumar finna lítil eða engin einkenni en hjá öðrum geta þau haft töluverð áhrif á líðan og daglegt líf. Heilsuvera hefur jafnframt nýlega uppfært fræðslu sína um breytingaskeiðið.
Hagnýtt gildi ISO 45010 felst ekki í einni lausn sem á að henta öllum. Staðallinn hjálpar vinnustöðum fremur að spyrja réttu spurninganna: Veit starfsfólk hvert það getur leitað? Kunna stjórnendur að taka samtalið af virðingu? Er næði tryggt? Er hægt að meta breytingar á aðbúnaði eða vinnuskipulagi þegar þeirra er þörf? Og er fylgst með því hvort stuðningurinn skili raunverulegum árangri?
Slíkt verklag getur skipt máli fyrir líðan starfsfólks, en einnig fyrir reksturinn. Markviss heilsuefling getur samkvæmt verkefninu "Heilsueflandi vinnustaður" meðal annars dregið úr fjarvistum og starfsmannaveltu og stutt við starfsgetu og vellíðan. Á litlum vinnumarkaði er jafnframt mikilvægt að halda í reynslumikið starfsfólk og koma í veg fyrir að viðráðanlegar hindranir verði til þess að fólk dragi úr þátttöku eða hverfi úr starfi.
ISO 45010 er valfrjáls leiðbeiningastaðall. Hann er hvorki læknisráð, vottunarstaðall né ný lagaskylda. Hann leysir heldur ekki einstaklingsbundið samtal af hólmi. Styrkur hans liggur í því að bjóða upp á sameiginleg viðmið sem vinnustaðir geta lagað að eigin stærð, starfsemi og þörfum starfsfólks.
Staðlar fjalla þannig ekki aðeins um vélar, mælingar og tæknibúnað. Þeir geta líka skapað sameiginlegan grunn að betri vinnustaðamenningu, þar sem heilsa, næði og virðing verða hluti af daglegum gæðum. ISO hefur tilkynnt að staðallinn verði aðgengilegur án endurgjalds til að auðvelda vinnustöðum um allan heim að nýta leiðbeiningarnar.
